คำแนะนำเกี่ยวกับการออกกำลังกายของหญิงมีครรภ์และหลังคลอด

American college of Obstetritian and Gynecologist (ACOG Exercise guidelines)


สารบัญ
  1. การออกกำลังกายของหญิงระหว่างตั้งครรภ์และหลังคลอด
  2. คำแนะนำเพิ่มเติมเฉพาะขณะตั้งครรภ์
  3. ข้อห้ามในการออกกำลังกายในระหว่างตั้งครรภ์

คำแนะนำต่อไปนี้มีพื้นฐานมาจากการพิจารณาถึงความเปลี่ยนแปลงทางสรีระวิทยาของหญิงในระหว่างตั้งครรภ์และหลังคลอด และให้แนวทางโดยสังเขปเพื่อความปลอดภัยในการออกกำลังกาย

  1. ควรออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ (อย่างน้อยอาทิตย์ละ 3 ครั้ง) มากกว่าออกกำลังกายเป็นครั้งคราวไม่แน่นอน อย่าเล่นกีฬาเพื่อแข่งขัน
  2. อย่าออกกำลังกายหนักๆ ในขณะที่อากาศร้อน หรือขณะมีไข้
  3. หลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวที่รวดเร็ว เช่น กระโดด เต้น ควรออกกำลังบนพื้นไม้ หรือพื้นปูพรมเพื่อป้องกันการกระแทก
  4. การบริหารข้อต่อต่างๆ ต้องอย่างอ เหยียด หรือหมุนอย่างเต็มที่ เพราะขณะตั้งครรภ์และหลังคลอดปลอกรัดข้อจะหย่อนยานและไม่มั่นคง ควรหลีกเลี่ยงการเคลื่อนไหวที่เปลี่ยนทิศทางโดยกะทันหัน ซึ่งทำให้ข้อบาดเจ็บได้
  5. ควรอุ่นเครื่อง (Warm up) โดยการออกกำลังช้าๆและเบาๆอย่างน้อย 5 นาทีก่อนเริ่มออกกำลังกายหนัก
  6. หลังช่วงการออกกำลังกายหนัก ต้องไม่หยุดทันที่ และค่อยๆลดการออกกำลังกายให้น้อยลงตามลำดับ และควรยืดเหยียดกล้ามเนื้อหลังการออกกำลังกายด้วย
  7. ควรตรวจชีพจรระหว่างที่ออกกำลังกายมากเต็มที่ อัตราเต้นของชีพจร ต้องอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย สำหรับการออกกำลังกายระหว่างตั้งครรภ์ชีพจรต้องไม่เกิน 140 ครั้งต่อนาที

    ส่วนการออกกำลังกายหลังคลอดชีพจรต้องไม่เกินเกณฑ์ปลอดภัยดังนี้

    ความหนักในการออกกำลังกายหลังคลอด
    อายุเกณฑ์ปลอดภัยอัตราสูงสุดที่ร่างกายทนได้
    20150200
    25146195
    30142190
    35138185
    40135180
    45131175
  8. การลุกขึ้นยืนจากท่านั่งท่านอน ต้องทำช้าๆเพื่อหลีกเลี่ยงการเป็นลมเพราะเลือดขึ้นไปเลี้ยงสมองไม่พอ
  9. ควรดื่มน้ำมากๆก่อนและหลังการออกกำลังกายเพื่อป้องกันการขาดน้ำ หากจำเป็นควรหยุดระหว่างการออกกำลังกายเพื่อดื่มน้ำด้วย
  10. หญิงที่ก่อนตั้งครรภ์ไม่ได้ออกกำลังมาก่อนควรเริ่มโปรแกรม ด้วยการออกกำลังขนาดเบา แล้วจึงค่อยๆเพิ่มให้สูงขึ้นตามลำดับ
  11. หากมีอาการผิดปกติใดๆเกิดขึ้นควรหยุดกิจกรรมที่ทำและปรึกษาแพทย์

คำแนะนำการออกกำลังกายเฉพาะระหว่างตั้งครรภ์


  1. อัตราชีพจรระหว่างออกกำลังกายไม่ควรสูงกว่า 140 ครั้ง/นาที
  2. ช่วงการออกกำลังกายหนักไม่ควรนานกว่า 15 นาที
  3. หลังตั้งครรภ์ 4 เดือนแล้วไม่ควรบริหารใน
    ท่านอนหงาย
  4. หลีกเลี่ยงการออกกำลังในท่าบริหารที่ต้องมีการเบ่ง หรือการกลั้นลมหายใจ
  5. ต้องทานอาหารที่ให้พลังงาน ได้พอเพียงทั้งสำหรับการตั้งครรภ์ และการออกกำลังกาย
  6. ระวังไม่ให้อุณหภูมิภายในร่างกายสูงเกิน 38 องศาเซลเซียส

ข้อห้ามการออกกำลังกายของหญิงมีครรภ์ Relative contraindications
  1. Hypertension
  2. Anemia or other blood disorders
  3. Thyroid disease
  4. Diabetes
  5. Cardiac arrhythmia
  6. History of precipitous labour
  7. History of intrauterine growth retardation
  8. History of bleeding during present pregnancy
  9. Breech presentation in the last trimester
  10. Excessive obesity
  11. Extreme underweight
  12. History of extremely sedentary lifestyle
Absolute contraindication
  1. History of three or more spontaneous abortion
  2. Ruptured membrane
  3. Premature labour
  4. Diagnosed multiple gestation
  5. Incompetent cervix
  6. Bleeding or a diagnosis of placenta previa
  7. Diagnosed cardiac disease